Twój przewodnik po produktach i technologiach, które są pseudonauką

Wydaje się, że „cudowne” leki i „rewolucyjne” produkty pojawiają się codziennie w dzisiejszym świecie opartym na mediach społecznościowych. Może to magiczna dieta, dzięki której schudniesz 20 funtów w tydzień lub szampon wzmocniony aminokwasami, który leczy łysienie w 24 godziny. Ale tak czy inaczej, istnieje duża szansa, że ​​natknąłeś się na kilka z nich.

Niestety, te tak zwane „cudowne” produkty to generalnie straszne rozczarowania. I nie powinno to dziwić. Większość – jeśli nie wszystkie – z tych „magicznych” produktów ma niewiele lub nie ma żadnych dowodów naukowych na ich poparcie. W najlepszym przypadku są stratą czasu i pieniędzy. W najgorszym? Mogą prowadzić do choroby, a nawet śmierci.

Oto przewodnik po wszystkim, co musisz wiedzieć o pseudonauce, o tym, jak wykrywać podrabiane produkty, a także lista niektórych z najpopularniejszych produktów i technologii, które są szeroko rozpowszechnione, a nie naukowe.

Co to jest pseudonauka?

Po pierwsze – czym właściwie jest pseudonauka? Słowo pseudo oznacza „fałsz”, więc pseudonauka tłumaczy się po prostu jako „fałszywa nauka”. Albo lepiej – to nonsens przebrany za naukę. Pseudonauka jest prawie zawsze luźno oparta na prawdziwej nauce lub na tym, co brzmi jak nauka.

W swoim niedawno opublikowanym artykuł badawczySzwedzki filozof Sven Hanson definiuje pseudonaukę jako „doktrynę, o której mówi się, że jest naukowa, mimo że nią nie jest”. Dodaje, że w przeciwieństwie do nauki, która jest otwarta na zmiany i nowe informacje, pseudonauka ma charakter ideologiczny. Charakteryzuje się „niezłomnym przywiązaniem do doktryn, których nie da się pogodzić z uprawnioną nauką”.

Hanson określa trzy główne pola, które pseudonauka musi sprawdzić jako: 1) Odnosi się do zagadnień, które pozostają w sferze nauki. 2) Jego wyniki są niewiarygodne (nie odtwarzalne). 3) Opiera się na zbiorowej wiedzy ideologicznej i ogólnie stanowiącej doktrynę

Pseudonauka a Psuedotechnologia

Według Hansona pseudotechnologia jest „rzekomą technologią, która jest nieodwracalnie dysfunkcjonalna w zamierzonym celu, ponieważ jest oparta na zasadach konstrukcyjnych, których nie można zmusić do działania”. Parafrazując, nie robi tego, co powinien i nigdy nie może tego zrobić. Co ciekawe, termin pseudotechnologia jest dość niepopularny. W rzeczywistości od kwietnia 2020 roku słowo pseudonauka było wyszukiwane w Google 700 razy więcej niż pseudotechnologia, zauważa Hanson.

I oto dlaczego nie słyszysz tak dużo o pseudotechnologii – jeśli jakaś technologia nie działa, będziesz wiedział od razu. Ponadto technologia zazwyczaj wpływa tylko na użytkownika końcowego (lub osoby znajdujące się w jego pobliżu). Z drugiej strony nauka obejmuje wszechogarniające koncepcje, które zwykle wpływają na nas wszystkich i są trudniejsze do obalenia niż technologia, która robi lub nie robi określonej rzeczy.

Zepsuty samochód
Źródło: Tim Samuel / Pexels

Jak zidentyfikować produkty oparte na pseudonauce

W idealnym świecie łatwo byłoby wykryć pseudonaukę. Niestety wielu tak zwanych ekspertów, którzy promują te produkty, zwykle utrudnia zadanie. Na przykład dr Mehmet Oz, lekarz i popularny prezenter telewizyjny, był wielokrotnie oskarżany rozpowszechnianie informacji pseudonaukowych w swoim programie, a nawet musiał wystąpić przed senatem USA w 2014 roku. W jednym ze swoich odcinków ogłosił, że ekstrakt z zielonej kawy jest „magicznym” związkiem odchudzającym. W jego obronie, kilka badań naukowych zgłosiło łagodny: lekki korzyści z utraty wagi dla tego związku. Ale oto kicker: te badania opierają się na „słabej jakości metodologicznej”, zgodnie z systematycznym przeglądem na ten temat opublikowanym w Badania i praktyka gastroenterologii.

Krótko mówiąc, twierdzenia dr Oz nie opierały się na rzetelnej recenzji ani na tym, co pokazuje rzeczywista nauka.

Gdzie indziej Goop, firma Gwyneth Paltrow, również była ostro krytykowana za rozpowszechnianie fałszywych oświadczeń zdrowotnych. W rzeczywistości w 2018 roku zostali zmuszeni do zapłacenia ugody w wysokości 145000 USD w procesie sądowym, przed którym stanęli za rozpowszechnianie fałszywych roszczeń zdrowotnych w celu uzyskania zysku finansowego. Na przykład Goop twierdził, że jeden z ich produktów – pochwowe jadeitowe jajo – może „regulować cykle miesiączkowe, równoważyć hormony, zwiększać kontrolę pęcherza i zapobiegać wypadaniu moczu”. Łał. Brzmi jak lekarstwo.

Niestety nie może zrobić żadnej z tych rzeczy.

Jak więc upewnić się, że nie dasz się nabrać na oszustów paradujących jako naukowcy? Oto kilka charakterystycznych oznak produktów opartych na pseudonauce.

  1. W dużej mierze polegają na opiniach

Jeśli chodzi o prawdziwą naukę, nie musisz niczego przesadzać. Jeśli to zadziała, twoje wyniki powinny przemówić. Jednak sprzedawcy produktów pseudonaukowych rozumieją, że ludzie dobrze reagują na stymulację emocjonalną i historię innych. Dlatego zamiast udostępniać prawdziwe dane, podkreślają „liczne” referencje od obecnych użytkowników.

Jeśli nauka stojąca za produktem jest uzasadniona, producenci zrobią wszystko, co w ich mocy, aby podzielić się wynikami. Referencje będą miały drugorzędne znaczenie. Ale jeśli znajdziesz tak zwany produkt oparty na nauce, który jest sprzedawany w dużej mierze w oparciu o referencje, bądź ostrożny … to prawdopodobnie oszustwo.

  1. Opierają się na nowych i rozwijających się naukach

Rozwijające się nauki są główną pożywką dla szarlatanów i ludzi, którzy chcą uciec z każdym dostarczonym wyjaśnieniem. „To nie jest jeszcze w pełni zrozumiałe, ale działa” – to slogan, którego używają, by oszukać niewinną publiczność, więc warto na to uważać.

Mówiąc o rozwijających się naukach, mechanika kwantowa była mocno nadużywana w tym względzie. Na przykład jedna firma stworzyła tak zwaną barierę odstraszającą kleszcze, która rzekomo wykorzystuje „moc pola bioenergetycznego, które otacza wszystkie żywe istoty ” stworzyć odpychającą barierę przed owadami… a wszystko to opiera się na „zasady energetyczne natury w połączeniu z fizyką, fizyką kwantową i zaawansowaną technologią oprogramowania komputerowego “. Ale zgadnij, co… fizyka kwantowa tak nie działa.

„Nowe osiągnięcia naukowe są podatnym gruntem dla wszechstronnych wyjaśnień niewyjaśnionych zjawisk – Jonathan Jarry”

  1. Jeden produkt leczy wiele chorób

Okay, chodzi o to – ludzkie ciało jest bardzo złożone i może mieć nawet jedną chorobę wiele przyczyn źródłowych. Tak więc pomysł, by jeden produkt leczył wiele dolegliwości jest po prostu niepraktyczny i irracjonalny… bez względu na to, ile ich świadectw wystawiają i jak „błyszcząca” wygląda nauka.

  1. Ignorują prawdziwe procesy naukowe

Produkty lub zabiegi oparte na faktach przechodzą wiele etapów procesu naukowego, zanim zostaną dopuszczone do użytku publicznego. W przypadku nowego leku lub leczenia takie kroki mogą obejmować podstawowe badania laboratoryjne, testy na zwierzętach, badania kliniczne i ostatecznie recenzowane publikacje. Jeśli tak zwany cudowny produkt nie został wystarczająco rygorystycznie przetestowany, aby uzyskać opublikowany recenzowany artykuł, prawdopodobnie powinieneś trzymać się od niego z daleka.

  1. Jeden „Geniusz” to rozgryzł

Chociaż dla fikcyjnego Tony’ego Starka może być łatwo samodzielnie stworzyć niektóre z największych technologii na świecie, prawda jest daleka od tego w prawdziwym świecie. Nawet geniusze, tacy jak Elon Musk i Bill Gates, nie twierdzą, że wszystko rozumieją samodzielnie.

Prawda jest taka, że ​​nauka i medycyna były praktykowane od tysięcy lat. A nawet najbardziej nowatorskie odkrycia są w dużej mierze oparte na istniejącej wiedzy dostarczanej przez wiele osób. Tak więc, kiedy słyszysz, że jedna osoba z dnia na dzień wymyśliła jakąś nową technikę lub wyleczyła, bez poddania jej jakiejś krytyce lub recenzji ze strony innych ekspertów, możesz być prawie pewien, że to pseudonauka.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *